Araklı'da Kültürel Kalkınmaya Dair Bazı Düşünceler

ARAKLI'DA KÜLTÜLER KALKINMAYA DAİR BAZI FİKİRLER

Mehmet Akif Bal

ARAKLI’DA KALKINMANIN MERKEZİNE EĞİTİMİ KOYMAK

Memleketimiz Trabzon gibi ilçemiz Araklı da bizim için çok ciddi bir anlam taşıyor. Araklı yüksek bir anlama sahip olmakla birlikte Araklı’da çok yönlü atılımlara da ihtiyaç var. Araklı’nın birikmiş sosyal ve kültürel problemleri yanında yaşanan ağır toplumsal sıkıntılar göz önüne alındığında dönüşümü sağlayacak yüksek tesirli eğitim ve kültür adımlarının atılması bir milli zaruret olarak ortaya çıkmaktadır. Araklı betonla sadece yaşamını kolaylaştırır lakin eğitim ve kültürün olmadığı yerde toplum ve gençlik elinizden kayıp gider. Topluma mukayyet olamadığınız ve insanınızı belli hedefler doğrultusunda motive edemediğiniz zaman ise, döktüğünüz betonun bu ülkenin istikbali açısından zerre kadar kıymeti kalmıyor. Dolayısıyla kalkınmanın temeline genel anlamda insanı almak ve bununla birlikte eğitimli, nitelikli, kültür seviyesi yüksek, ahlaklı, vicdanlı, soran, cevap arayan, temsil eden ve lider özelliğine kavuşmuş yani birey olmuş insan modelini hedeflemek lazımdır. Bunun için tüm kurumlar ve sivil toplum kuruluşları samimi bir işbirliği ile Araklı’yı geleceğe taşıyacak içi dolu projelere ve toplumda karşılığı olan uygulamalara yer vermelidir.

Araklı’daki kültürel kalkınma adımlarının en önemli kısmını, insan yetiştirme noktasından bakıldığında haliyle eğitim kurumları oluşturuyor. Eğitim öğretim alanında Araklı’da faydalı çalışmaların yürütüldüğünü duymakla birlikte Araklı’da fonksiyonel ve tematik okulların açılmasının da fayda sağlayacağını düşünüyoruz. Mesela Araklı Karadere vadisini bir tarımsal üretim merkezi haline getirmek istediğinizde tematik bir Tarım Meslek Lisesi’ne, Araklı’da yapımı planlanan Kalecik Kumlama’daki tekstil ağırlıklı OSB adımı dolayısıyla tematik bir Tekstil Meslek Lisesine ihtiyaç var. Tematik başlıkla veya başlıklarla açılacak muhtemel meslek liselerine balıkçılık, çobanlık ve inşaat ustalığı programlarını eklemek de faydalı olabilir. Çünkü dünyanın geleceğinde tarım ve gıdanın etkisinin giderek arttığı bir zamanda hazırlıklarımızı ona göre yapmamız ve gerekli insan altyapısını ivedilikle oluşturmamız gerekmektedir. Bunların yanında Araklı’daki çocuklarımızın nitelikli, akademik yöntem ve bilinçle yetiştirileceği bir fen lisesine ciddiyetle ihtiyacı olduğu zaten toplumun çoğu kesimi tarafından dillendiriliyor. Fen liselerinin mevzuat gereği yurt ve burs imkanına sahip olması dolayısıyla Araklı kırsalındaki zeki çocuklarımızın barınma ihtiyaçları açısından Fen Lisesi yatırımı çok değerli bir adım olacaktır. 

Araklı’da örgün eğitim adımları yanında yaygın eğitime yönelik adımların atılması ise diğer bir ciddi beklentidir. Çünkü Araklı’da aynı zamanda birer kültürel değer olan el zanaatlarını yaşatma ve koruma açısından yaygın eğitim adımlarına da çok ihtiyaç bulunmaktadır. Yoksa Araklı’da geçmişten beri şekillenmiş ve kimliğimizin parçası olmuş kültürel mirasımızı yakın bir zamanda hepten kaybedeceğiz. Bu açıdan; Pirgi taşından taş mamüller üretimini, Yeşilyurt Mahallesinde yetişen şimşir ağacından yapılan ahşap eşya üretimini, büyük taş ustaları yetiştiren Kayacık’taki taş işçiliğini ve ahşap eşya üretimini, Araklı’daki sepetçiliği ve yerel el aletlerinin imalatını yeniden ortaya çıkaracak hatta usta yetiştirme amaçlı sertifikalı halk eğitimlerine ihtiyaç bulunmaktadır. 

ARAKLI KÜLTÜR ARAŞTIRMA KURULU KURULMALIDIR

Araklı ilçesindeki kültürel hayatı ihya etmenin yani geliştirmenin önemli adımlarından biri şimdiye kadar Araklı’da gerçekleştirilememiş olan bir kültür araştırma kurulu oluşturmaktır. Bu tür kurulların pek çok ilçede ciddi kültür çalışmaları yaptığı bilinmelidir. Muhtemel Araklı Kültür Kurulu da, Araklı’daki kültürel mirası ve diğer beşeri zenginliği tespit edecek, araştıracak ve toplumu aydınlatma yaklaşımıyla ortaya koyacak hatta yayına dönüştürecektir. Diğer yandan, Araklı’nın kültürel kalkınmasına gönül veren, el veren Araklı münevverlerinin bir plan ve program dahilinde bir araya gelmelerine vesile olacaktır. Araklı’dan yetişmiş kültür insanlarının, akademisyenlerin, şairlerin, yazarların, sanatçıların oluşturacağı ve bir yönetmeliğe sahip olacak Kültür Araştırma Kurulu, yerel idari kurumların ilgisi ve himayesi ile Araklı için çok faydalı kültürel altyapı oluşturacak çalışmalar yapabilecektir. 

ARAKLI’DA KÜLTÜR SALONLARI İNŞASI

Araklı için gerekli en acil kültür yatırımlarından biri, kültürel faaliyetlerin yapılacağı mekanlar konusuna yönelik olmalıdır. Bilindiği üzere Araklı’da yakın tarihlerde altı katlı devasa bir Hükümet Konağı inşa edildi. İki farklı girişe sahip bu büyük yapının bir girişinden Araklı Kaymakamlığına, diğerinden Araklı Belediyesine çıkıyorsunuz. Bina eğer fonksiyonel kullanılırsa aslında Araklı’nın ihtiyacı olan kültür çalışmalarına ciddi anlamda ev sahipliği yapabilir. Bu açıdan hem kaymakamlık bloğuna hem de belediye bloğuna ciddi tefriş çalışmalarıyla birlikte çok amaçlı iki konferans salonu yapılmalıdır. Veya binanın çatı katı tamamen çok amaçlı kültür merkezi olarak düzenlenmelidir. Hükümet Konağında yapılacak bu tür düzenlemeler, Araklı’nın ihtiyacı olan kültür merkezi konusuna ilk planda ciddi soluk getirebilir. Hükümet Konağında her iki kısımda yapılacak iki konferans salonu, mahalli idarenin ve mülki idarenin ilgi alanlarına yönelik her türlü misafiri karşılamada, nitelikli kültürel etkinliklerde ziyadesiyle faydalı olacaktır. Hükümet Konağında yapılacak kültür etkinliklerine halkın katılımı ise, kamu idaresi ile halk birlikteliğini farklı bir boyuta taşıyacak ve bina dinamik bir özelliğe kavuşacaktır. 

Öte yandan Araklı İmam Hatip Lisesi’nin Sahil Mahallesindeki eski binası bir kültür merkezine dönüştürülebilir. İmam Hatip binası; misafirhanesi, konferans salonu, tiyatro ve sinema salonu hatta halka yönelik kültürel eğitim yapacak yapısıyla birlikte Hasan Karabela Kültür Merkezi olarak inşa edilebilir.  Ayrıca, çok fonksiyonlu konferans salonlarının yapımında eski hükümet konağı binasının kat sayısını azaltıp ciddi güçlendirmesi yapılarak veya yeniden inşa ederek ilçe merkezinin ortasında bir kültür ve eğitim merkezi meydana getirilebilir. Bu yapı içerisinde konferans salonları, eğitim salonları ve nikah salonunun da yer alacağı bir yapılanma sağlanabilir. Hatta bu yapı içinde ciddi bir ilçe kütüphanesi kurulabilir. Böyle bir yapının etrafında oluşturulacak bir kent meydanı düzenlemesi ise Araklı’ya yüksek nitelikli bir ilçe özelliği katacaktır.

ARAKLI’YA KÜLTÜREL HİZMET ÖDÜLLERİ

Günümüzde Araklı’da ilçenin kültürel ihtiyaçlarına sürekli katkı veren çok değerli hemşehrilerimiz var. Araklı’daki eğitim, edebiyat, tarih, doğa, çevre konularında çok fedakarca gayretleri olan hemşehrilerimizin bir vefa gereği hatırlanması gerçeğini ifade etmek istiyorum. Bu açıdan; Araklı’ya eğitim kurumları ve diğer konularda ciddi destekler veren Saffet Çebi’ye, Araklı’ya çok ciddi iki eğitim kurumu kazandıran Yüksel Özyurt ve kardeşlerine, Araklı’ya yönelik eğitim ve tarih çalışmaları nedeniyle Hasan Suiçmez’e, spor eğitimcisi Aydın Özkan’a, Araklı’daki dini eğitim konusundaki yaklaşımları sebebiyle Süleyman Ramazanoğlu hocaefendiye, çevre konusundaki yüksek duyarlılığa sahip yaklaşımlarından dolayı Kasım Hacıhasanoğlu’na, Araklı’yı hikayeleştirerek ulusal edebiyata taşıyan Kasım Tiryaki’ye, Araklı konusuna ulusal edebiyatımızda yer veren Selahattin Yusuf’a, Araklı’yı şiirlerine taşıyan şairler Hüseyin Alemdar ve Hüseyin Haydar Öztürk’e, çevre ve flora konusundaki yüksek katkılarından dolayı İlhan Çebi’ye, kuş gözlemciliği konusundaki çalışmalarından dolayı Hakan Kahraman’a, oyma sanatçısı Mecit Çeliktaş’a ve burada isimlerini tek tek sayamadığım ama herkesin isimlerini yakından bildiği çok değerli diğer kültür insanlarımıza, bizzat ilçeye dair farkındalık oluşturan kültürel hizmetlerinden dolayı törenle Araklı’ya Kültürel Hizmet Ödülü ve hatıra hizmet madalyası verilmelidir. Bu ödüller her yıl, ilçeye yüksek katmadeğer sağlayan hatta kültür dışında bürokratlar, siyasetçiler, iş adamları gibi farklı alanlarda Araklı’ya hizmet eden farklı isimlere de takdim edilerek gelenekselleştirilmelidir. Böylece her biri farklı uzmanlık alanlarında kıymet taşıyan nitelikli insanlarımız unutulmayacak, kalıcı ve katmadeğer oluşturan hizmetlerin devamlılığı açısından motive edici ciddi adımlar atılmış olacaktır. Marifetin iltifata tabi olduğu gerçeği bilinerek. 

ARAKLI MEMURLAR LOKALİ

Araklı ilçe merkezinde memurlara hitap eden bir sosyal tesis veya lokal yok maalesef. Bu konuda misyon üstlenecek Öğretmenevi yapısı ise ilçenin en doğusunda ve merkezden uzak yerde. Dolayısıyla Araklı memurlarının ilçe merkezinde hem dinlenecekleri, hem sohpet ve istişare edecekleri, tecrübe aktarımında bulunup sosyalleşecekleri tek katlı bir estetik mekan meydana getirilmelidir. Muhtemel lokal binası üyelik sistemine göre çalışacak şekilde, her türlü günlük ihtiyaca hitap edecek modern ve hijyenik kafeteryanın yer aldığı, uygun fiyatlı, memurları önemseyen, memur ciddiyetine yakışan, nezih, estetik tek katlı, Araklı geleneksel mimarisine sahip bir ahşap yaklaşım ile konforlu şekilde inşa edilmelidir. Bu millete ve devlete yıllarca ciddiyetle hizmet etmiş memurlar, amirler ve emekli memurlar böylece günlerini sıradan ortamlar yerine kendilerine yakışan bir mekanda geçirebilecektir. Mevcut Araklı yerel bürokrasisinin de yararlanacağı bir memur lokali, Araklı eski hükümet konağının araç girişinde sağda yer alan ve günümüzde otopark olarak kullanılan kısımda meydana getirilebilir. İşte bu beklentiler dolayısıyla, Araklı’daki tüm memurların üst amiri olan Araklı Kaymakamlığının öncü bir rol üstlenmesi, ilçede kalıcı bir hizmetin gerçekleşmesi noktasında çok değerli bir adıma yol açacaktır. 

Mehmet Akif Bal
Tarihçi-Yazar
Gazi Üniversitesi Öğr. Gör.